Yapay Zeka Modellerine Yönelik Prompt Injection Saldırıları Makalemiz Yayınlandı!
Yapay Zeka Modellerine Yönelik Prompt Injection Saldırıları Makalemiz Yayınlandı!
Siber Guvenlik Terimleri Sozlugu
İnkâr edilemezlik, bir işlemi yapan tarafın bunu sonradan reddedememesini sağlayan güvenlik niteliğidir.
İnkâr edilemezlik, bir işlemi gerçekleştiren tarafın daha sonra “bunu ben yapmadım” diyememesini sağlayan güvenlik niteliğidir. Bir sözleşmenin imzalanması, bir para transferinin onaylanması ya da bir sistemde yapılan yapılandırma değişikliği gibi sorumluluk doğuran işlemlerde aranır.
Nitelik, teknik bir ayrıntı gibi görünse de doğrudan hukuki sonuç üretir. Bir uyuşmazlıkta kimin ne zaman ne yaptığı kanıtlanamıyorsa, kurumun elindeki kayıtların değeri tartışmalı hâle gelir ve ispat yükü kurumun aleyhine döner.
İnkâr edilemezlik, bir eylemin belirli bir kimlik tarafından gerçekleştirildiğinin sonradan reddedilemeyecek biçimde kanıtlanabilmesidir. Güçlü kimlik doğrulama, bütünlük ve güvenilir zaman damgasının birlikte sağlanmasını gerektirir.
En güçlü mekanizma dijital imzadır. İmzalayanın özel anahtarıyla üretilen imza, yalnızca ona ait olduğu için işlemi kimliğe bağlar; imzalanan veri değiştiğinde imza geçersizleşeceği için bütünlüğü de garanti eder. Nitelikli elektronik sertifikalarla üretilen imzalar mevzuat karşısında ıslak imzaya denk kabul edilir.
Sızma testinden olay müdahalesine, uçtan uca çözümlerle yanınızdayız.
Fiyat Teklifi AlSıradan bir uygulama logu tek başına inkâr edilemezlik sağlamaz; çünkü log kaydı sunucuda değiştirilebilir, silinebilir ya da paylaşılan bir hesapla üretilmiş olabilir. Kayıtların değeri, üretildikleri kimliğin güçlü biçimde doğrulanmasına ve kaydın sonradan değiştirilemeyeceğinin gösterilebilmesine bağlıdır.
Bu nedenle kritik sistemlerde loglar merkezî ve yazma korumalı bir ortama aktarılır, zaman kaynakları senkronize edilir ve paylaşılan hesaplar kaldırılır. Delil zinciri bu kayıtların adli süreçte kullanılabilmesi için ayrıca belgelenir.
Ayrıcalıklı işlemler için ayrı ve kişiye özel hesaplar kullanılmalı; ortak yönetici hesapları kaldırılmalıdır. Sistem saatleri güvenilir bir zaman kaynağıyla eşitlenmeli, kritik işlemlerde ikinci bir onay mekanizması işletilmelidir.
Bir diğer nokta anahtar güvenliğidir: özel anahtar korunamıyorsa imzanın ispat gücü kalmaz. Bu yüzden imzalama anahtarları donanım güvenlik modülü gibi korumalı ortamlarda tutulur ve kullanımı kayıt altına alınır.
İnkâr edilemezliğin zemininde güçlü kimlik doğrulama vardır. Bir işlemin sahibi tartışmasız biçimde gösterilecekse, o işlemi başlatan kimliğin başkası tarafından kullanılamayacağının makul ölçüde kanıtlanması gerekir. Paylaşılan hesaplar, kaydedilmemiş oturumlar ve zayıf parolalar bu zemini baştan çürütür.
Bu yüzden kritik işlemlerde çok faktörlü doğrulama yalnızca bir güvenlik tedbiri değil, ispat aracıdır. İşlem anında ikinci faktörün kullanıldığının kaydedilmesi, sonradan yapılan itirazlara karşı somut bir dayanak oluşturur.
Ayrıcalıklı oturumların video ya da komut düzeyinde kaydedilmesi de aynı amaca hizmet eder. Yönetici hesabıyla yapılan bir değişikliğin kim tarafından, hangi oturumda gerçekleştirildiği kayıt altındaysa sorumluluk tartışması teknik zemine oturur.
İnkâr edilemezlik her işlem için gerekli değildir; maliyeti ve karmaşıklığı olduğu için sorumluluk doğuran işlemlerde aranır. Bir raporun görüntülenmesi kayıt altına alınabilir ama imzalanması gerekmez; buna karşılık bir ödeme talimatı, bir sözleşme onayı ya da üretim sisteminde yapılan bir yapılandırma değişikliği için güçlü kanıt gerekir.
Kurumlar bu listeyi kendi süreçlerine göre çıkarır. Ölçüt basittir: işlem sonradan tartışma konusu olduğunda, elde kimin yaptığını gösteren bağımsız bir kanıt kalması gerekiyor mu? Cevap evetse o işlem inkâr edilemezlik kapsamına alınır.
Türkiye uygulamasında nitelikli elektronik imza, 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu uyarınca ıslak imzayla aynı hukuki sonucu doğurur. Zaman damgası ise işlemin belirli bir andan önce var olduğunu kanıtlar. İkisi birlikte kullanıldığında hem kim hem ne zaman soruları bağımsız biçimde yanıtlanır.
Adli süreçte kayıtların kabul edilebilirliği, toplanma ve saklanma biçimine de bağlıdır. Kayıtların bütünlüğü özet değerleriyle korunmamışsa ya da erişim geçmişi tutulmamışsa karşı taraf kayıtların sonradan üretildiğini iddia edebilir. Bu nedenle inkâr edilemezlik teknik bir tercih değil, ispat stratejisinin parçasıdır.
İnkâr edilemezlik tek bir üründen değil; kimlik, bütünlük ve kayıt disiplininin birlikte kurulmasından doğar. Bu üçünden biri eksikse elde kalan kayıt, ihtiyaç anında hukuken zayıf kalır.
Bunlar İlginizi Çekebilir
