Tipo squatting, kullanıcıların yazım hatalarından yararlanmak amacıyla gerçek bir alan adına çok benzeyen adreslerin kaydedilmesidir. Adresi yanlış yazan kullanıcı, saldırganın sitesine ulaşır.

Yöntem yalnızca yazım hatalarıyla sınırlı değildir. Farklı uzantılar, eklenen ya da çıkarılan tireler ve çoğul ekleri de aynı amaçla kullanılır.

Kaydedilen alan adları hem kimlik avı hem de marka istismarı için kullanılabilir. Bazı durumlarda yalnızca reklam geliri elde etmek amacıyla da kaydedilirler.

Tipo Squatting Nedir?

Tipo squatting, hedef markanın alan adına benzeyen adreslerin kaydedilerek yanlış yazan ya da yanıltılan kullanıcıların saldırganın kontrolündeki siteye yönlendirilmesidir.

Alan adı kaydının maliyeti düşük olduğu için saldırganlar çok sayıda varyasyonu aynı anda kaydedebilir. Bu ölçek, savunma tarafında tam kapsamayı imkânsız kılar.

Bu nedenle strateji, tüm varyasyonları kaydetmek değil; en riskli olanları kaydetmek ve geri kalanını izlemektir.

Hangi Varyasyonlar Kullanılır?

Birinci grup, klavye komşuluğuna dayanan yazım hatalarıdır. Yan yana duran tuşların karıştırılmasıyla oluşan adresler bu gruba girer.

İkinci grup, harf atlama ve tekrarlamadır. Bir harfin eksik yazılması ya da iki kez yazılması sık görülen hatalardır.

Üçüncü grup, benzer görünen karakterlerin kullanılmasıdır. Rakam ile harf karışıklıkları bu gruba girer ve gözle ayırt edilmesi zordur.

Dördüncü grup, farklı uzantılardır. Aynı adın başka bir uzantıyla kaydedilmesi, kullanıcıların dikkat etmediği bir ayrımdır.

Beşinci grup, kelime ekleme ve çıkarmadır. Marka adının önüne ya da arkasına eklenen genel kelimeler resmî bir site izlenimi verir.

• Klavye komşuluğuna dayanan harf hataları
• Harf atlama, tekrarlama ve yer değiştirme
• Benzer görünen rakam ve harf değişimleri
• Farklı üst düzey alan adı uzantıları
• Marka adına genel kelime eklenmesi
• Tire eklenmesi ya da kaldırılması

Nasıl Kullanılır?

En yaygın kullanım kimlik avıdır. Kaydedilen adres üzerinde kurumun giriş sayfasının kopyası yayımlanır ve kimlik bilgileri toplanır.

İkinci kullanım e-posta sahteciliğidir. Benzer alan adından gönderilen mesajlar, kimlik doğrulama kontrollerini geçer çünkü gerçekten o alan adına aittir.

Bu yöntem, e-posta sahteciliği önlemlerini aşabildiği için özellikle tehlikelidir. Alıcı tarafta yalnızca dikkatli bakış ayırt edebilir.

Üçüncü kullanım, sahte ürün ve hizmet satışıdır. Marka adına benzer adreslerde açılan mağazalar, müşteri güvenini istismar eder.

Dördüncü kullanım, reklam geliri elde etmektir. Yanlış yazan kullanıcıların trafiği reklam sayfalarına yönlendirilir.

Nasıl Korunulur?

İlk önlem, savunma amaçlı kayıttır. En olası yazım hataları ve yaygın uzantılar kurum tarafından önceden kaydedilir.

Kaydedilen adresler ana siteye yönlendirilir. Böylece hem kullanıcı doğru yere ulaşır hem de adres saldırgan tarafından alınamaz.

İkinci önlem izlemedir. Yeni kaydedilen ve marka adına benzeyen alan adlarının düzenli taranması, erken uyarı sağlar.

İzleme kapsamına sertifika şeffaflığı kayıtları da dahil edilmelidir. Bir alan adı için sertifika üretilmesi, kullanıma hazırlandığını gösterir.

Üçüncü önlem, tespit edilen adreslere karşı hukuki ve idari süreç yürütülmesidir. Marka izleme çalışmaları bu süreci yönetir.

Kullanıcı Tarafındaki Önlemler

Kullanıcılara adres çubuğunu kontrol etme alışkanlığı kazandırılması temel bir önlemdir. Özellikle giriş yapılan sayfalarda bu kontrol vurgulanmalıdır.

Yer imi kullanımı da etkili bir yöntemdir. Sık kullanılan hizmetlere yer imlerinden erişmek, yazım hatası riskini tamamen ortadan kaldırır.

Kurumsal ortamda ise bilinen taklit adreslerin engellenmesi sağlanır. Tespit edilen adresler web filtreleme listelerine eklenir.

Parola yöneticisi kullanımı da dolaylı bir koruma sağlar. Kayıtlı parolalar yalnızca doğru alan adında doldurulur, sahte sitede doldurulmaz.

İzleme Programının Kurulması

Etkili bir izleme programı, öncelikli varyasyon listesinin çıkarılmasıyla başlar. Tüm olasılıklar yerine en riskli birkaç yüz varyasyon izlenir.

İzleme sonuçlarının değerlendirilmesi için bir süreç tanımlanır. Her tespit için risk değerlendirmesi yapılır ve aksiyon kararı verilir.

Aktif olarak kullanılan taklit adresler öncelikli ele alınır. Kayıtlı ama içerik yayımlamayan adresler izlemede tutulur.

Savunma Amaçlı Kayıt Stratejisi

Tüm varyasyonları kaydetmek ne ekonomik ne de mümkündür; bu nedenle öncelik listesi çıkarılır. Listede en olası yazım hataları, en yaygın uzantılar ve marka için en kritik varyasyonlar yer alır. Bütçe bu listeye göre planlanır ve yıllık yenileme maliyeti hesaplanır. Kayıtların yenilenmemesi durumunda adres saldırgana geçebileceği için takvim takibi önemlidir. Süresi dolmuş bir savunma kaydı, hiç kaydedilmemiş olmaktan daha risklidir.

Kaydedilen adreslerin ana siteye yönlendirilmesi standart uygulamadır. Yönlendirmenin kalıcı olarak yapılandırılması, arama motorları açısından da doğru sonuç verir. Ayrıca bu adresler için de kimlik doğrulama kayıtları tanımlanmalıdır. Aksi hâlde kurumun kendi kaydettiği adresler taklit için kullanılabilir. Bu ayrıntı çoğu zaman atlanır.

Bazı kurumlar savunma kayıtlarını kimlik avı tespitinde de kullanır. Bu adreslere gelen trafiğin izlenmesi, kullanıcıların hangi hataları yaptığını gösterir. Elde edilen veri, farkındalık çalışmalarına girdi olur. Ayrıca beklenmedik bir trafik artışı, aktif bir kampanyanın işareti olabilir. Bu izleme düşük maliyetli bir erken uyarı sağlar.

Sertifika Şeffaflığı ile İzleme

Bir alan adı için sertifika üretildiğinde bu işlem herkese açık kayıtlara yazılır. Bu kayıtlar taranarak markaya benzeyen adreslerin sertifika aldığı tespit edilebilir. Sertifika alınması, adresin aktif kullanıma hazırlandığını gösteren güçlü bir sinyaldir. Bu nedenle izleme, kampanya başlamadan önce uyarı üretebilir. Sertifika şeffaflığı bu izlemenin temelidir.

İzleme için basit anahtar kelime kuralları yazılabilir. Marka adını içeren tüm yeni sertifikaların bildirilmesi yeterli bir başlangıçtır. Gelen bildirimlerin bir kısmı meşru olacaktır ve elenmesi gerekir. Eleme kuralları zamanla olgunlaşır. Süreç, birkaç hafta içinde yönetilebilir hâle gelir.

Kendi alan adları için CAA kaydı tanımlanması da ilgili bir önlemdir. Bu kayıt, hangi sertifika otoritelerinin kurum adına sertifika üretebileceğini sınırlar. Yetkisiz bir otoriteden sertifika alınması engellenir. CAA kaydı tanımlanması basit ama çoğu kurumda atlanan bir adımdır. Etkisi ise doğrudan bir saldırı yolunu kapatır.

Tespit Sonrası Süreç

Taklit bir adres tespit edildiğinde önce risk değerlendirmesi yapılır. Adresin aktif olarak kullanılıp kullanılmadığı, içerik yayımlayıp yayımlamadığı ve kurumu ne ölçüde taklit ettiği belirlenir. Aktif kimlik avı yürüten adresler en yüksek önceliğe alınır. Bu adresler için barındırma sağlayıcısına ve kayıt kuruluşuna bildirim yapılır. Bildirim süreçlerinin önceden hazırlanmış şablonlarla yürütülmesi hız kazandırır.

Paralel olarak teknik engelleme uygulanır. Adres, kurumsal web filtreleme ve e-posta ağ geçidi listelerine eklenir. Ayrıca kullanıcı bilgilendirmesi yapılıp yapılmayacağına karar verilir. Aktif bir kampanya varsa bilgilendirme önemlidir. Bilgilendirme metni kısa ve eyleme dönük olmalıdır.

Hukuki süreç ise marka hakları çerçevesinde yürütülür. Alan adı uyuşmazlık çözüm mekanizmaları, marka sahibinin adresi devralmasına imkân verebilir. Süreç zaman aldığı için teknik engelleme paralel yürütülür. Sonuçlar bir kayıt sisteminde tutulur. Bu kayıt, tekrarlayan aktörlerin tespitini kolaylaştırır.

Ölçüm ve Raporlama

İzleme programının etkinliği ölçülebilir olmalıdır. Tespit edilen taklit adres sayısı, ortalama tespit süresi ve kaldırma süresi temel göstergelerdir. Bu göstergelerin zaman içindeki eğilimi, programın olgunluğunu gösterir. Ayrıca hangi varyasyon türlerinin daha sık kullanıldığı da izlenir. Bu bilgi, savunma kayıt listesinin güncellenmesinde kullanılır.

Raporlama yönetim düzeyinde de yapılmalıdır. Marka taklidi, teknik bir konu olduğu kadar itibar konusudur ve pazarlama birimlerini de ilgilendirir. Ortak raporlama, bütçe ve iş birliği açısından fayda sağlar. Ayrıca müşteri şikâyetleriyle teknik tespitlerin birleştirilmesi, tabloyu tamamlar. Bu birleştirme çoğu kurumda yapılmaz.

Privia Security olarak marka ve alan adı taklidini izleyerek tespit edilen risklerisiber risk analizi kapsamında raporluyoruz.